หน้าหย่อนเกิดจากผิว ไขมัน หรือวอลลุ่มที่ลดลง ต่างกันอย่างไร? วิธีสังเกตผิวหย่อนก่อนเลือกวิธียกกระชับ

เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้นผิวที่เคยกระชับและเรียบเนียนก็เริ่มมีปัญหาผิวตามมา ทั้งใบหน้าหย่อนคล้อย กรอบหน้าไม่ชัด บางคนอาจรู้สึกว่าแก้มเริ่มลู่ลงจนดูเหมือนหน้าตอบ กรอบหน้าที่เคยคมชัดเริ่มเบลอไม่มีเส้น หรือรู้สึกว่าหน้าดูโทรมลงทั้งที่น้ำหนักตัวไม่ได้เปลี่ยนไปจากเดิม

สาเหตุของความหย่อนคล้อยที่เกิดขึ้นเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างผิวหลายส่วนพร้อมกัน ทั้งผิว ไขมัน กล้ามเนื้อ และโครงสร้างกระดูก บทความนี้จะพาไปทำความรู้จักสาเหตุของหน้าหย่อนแต่ละแบบอย่างละเอียด เพื่อช่วยให้คุณเลือกวิธียกกระชับได้อย่างเหมาะสมกับปัญหาผิวของตัวเอง

หน้าหย่อนเกิดจากอะไร

ปัญหาผิวหน้าหย่อนเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยา ซึ่งเกิดขึ้นในระดับชั้นผิวและโครงสร้างที่ลึกลงไป มักเกิดขึ้นพร้อมกันในหลายระดับ ตั้งแต่ผิวหนัง ไขมันใต้ผิว ไปจนถึงโครงกระดูกใบหน้า โดยสามารถแบ่งสาเหตุหลักของผิวหย่อนคล้อยได้ดังนี้

1. โครงสร้างผิวสูญเสียความยืดหยุ่น

ผิวหนังชั้นแท้มีเส้นใยคอลลาเจนและอีลาสตินทำหน้าที่คล้ายโครงตาข่ายที่ช่วยพยุงผิวให้ตึงกระชับ เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น กระบวนการสร้างคอลลาเจนและอีลาสตินตามธรรมชาติจะลดลง ส่งผลให้ผิวหนังชั้นกลาง (Dermis) สูญเสียความยืดหยุ่น โดยเฉพาะหลังอายุ 25 ปีขึ้นไป เส้นใยเหล่านี้จะค่อยๆ เสื่อมสภาพและมีจำนวนลดลงอย่างเห็นได้ชัด

นอกจากนี้ ชั้นเนื้อเยื่อพังผืดที่รองรับกล้ามเนื้อใบหน้า ซึ่งเรียกว่าชั้น SMAS (Superficial Musculo Aponeurotic System) จะเริ่มยืดออกและหย่อนตัวลงตามแรงโน้มถ่วง ชั้น SMAS นี้เปรียบเสมือนโครงข่ายรากฐานที่คอยพยุงผิวหน้าเอาไว้ เมื่อรากฐานไม่แข็งแรง ผิวชั้นนอกจึงตกลงมา ทำให้ใบหน้าแลดูหย่อนคล้อย

ลักษณะที่สังเกตได้ คือ ผิวแลดูบางลง ผิวแลดูย้วยลงเมื่อเทียบกับช่วงก่อนหน้า กรอบหน้าเริ่มเบลอ และมีริ้วรอยเล็กๆ เพิ่มขึ้น โดยบางคนไม่ได้มีไขมันบนใบหน้ามากขึ้น แต่รู้สึกว่าใบหน้าดูตกลงจากเดิม

2. การสะสมของไขมันส่วนเกิน

ความหย่อนคล้อยไม่ได้เกิดจากโครงสร้างผิวเพียงอย่างเดียว แต่อาจเกิดจากไขมันส่วนเกินที่สะสมอยู่บริเวณแก้มส่วนล่างแนวขากรรไกร หรือใต้คาง (เหนียง) เนื่องจากใบหน้าของคนเรามีชั้นไขมันแบ่งเป็นช่องเล็กๆ หลายช่อง แต่ละช่องถูกยึดไว้ด้วยเนื้อเยื่อพังผืดบางๆ คล้ายเป็นตัวกั้นไม่ให้ไขมันไหลไปมา เมื่ออายุมากขึ้น เนื้อเยื่อพังผืดเหล่านี้จะหย่อนตัวลง ทำให้ไขมันในบางช่องเคลื่อนลงต่ำ น้ำหนักของไขมันที่สะสมอยู่จะดึงรั้งผิวหนังให้ตกลงมาด้านล่าง ทำให้ใบหน้าแลดูหนัก ขาดความกระชับ และสูญเสียมิติของรูปหน้า

ผู้ที่รู้สึกว่าแก้มตกหรือกรอบหน้าไม่ชัด อาจไม่ได้มีปัญหาผิวหย่อนอย่างเดียว แต่เกิดจากเนื้อเยื่อหรือไขมันบริเวณช่วงล่างของใบหน้าร่วมด้วย จึงสังเกตเห็นแก้มแลดูลู่ลงหรือเหนียงบริเวณคาง

3. วอลลุ่มใต้ผิวลดลง

เมื่ออายุมากขึ้นไขมันใต้ผิวอาจลดลงตามวัย ชั้นไขมันระดับลึก (Deep Fat Pad) บริเวณขมับ ใต้ตา หรือร่องแก้ม ที่คอยทำหน้าที่เป็นเบาะรองผิวเกิดการฝ่อตัวลง จนกระทั่งผิวหนังที่คลุมอยู่ด้านบนไม่มีโครงสร้างภายในรองรับ ใบหน้าสูญเสียความสมดุล ผิวจึงดูหย่อนคล้อย มีลักษณะแก้มตอบ ขมับตอบ หรือดูโทรม

4. การเปลี่ยนแปลงของโครงกระดูกบนใบหน้า

กระดูกบริเวณเบ้าตา โหนกแก้ม และขากรรไกร สามารถสลายและปรับรูปร่างไปตามวัยเช่นเดียวกับกระดูกส่วนอื่นของร่างกาย เมื่ออายุเข้าสู่วัยกลางคน กระดูกโครงหน้าบางส่วนจะเริ่มเกิดการยุบตัวลง การเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างที่เคยรองรับผิวและไขมันที่เปลี่ยนแปลงไป มีส่วนทำให้เนื้อเยื่อด้านบนที่เคยยึดเกาะแน่นแลดูหย่อนคล้อยมากขึ้นตามไปด้วย แม้ผิวและไขมันจะยังอยู่ในสภาพเดิมก็ตาม

ตารางเปรียบเทียบลักษณะและสาเหตุของหน้าหย่อน

ปัญหาผิว	ลักษณะของผิว	ข้อสังเกตเพิ่มเติม
ผิวขาดความยืดหยุ่น	ผิวบางลง มีริ้วรอยชัดขึ้น แต่โครงหน้ายังคงรูปเดิม	พบมากในผิวที่โดนแดดสะสมมานาน แม้อายุยังไม่มาก
มีไขมันส่วนเกิน	แก้มลู่ลงจนทับเส้นกรอบหน้า แก้มดูหนัก ใต้คางเต็ม แนวกรามไม่ชัด	มักมาพร้อมเหนียงหรือแก้มที่ดูหนักลงด้านล่าง
วอลลุ่มผิวลดลง	แก้มตอบ ขมับตอบ ใต้ตาเป็นร่องลึก หรือใบหน้าดูแบน	พบบ่อยในคนน้ำหนักลดเร็วหรือโครงหน้าบาง
โครงกระดูกใบหน้าเปลี่ยนแปลง	เบ้าตาลึกขึ้น มุมกรามเปลี่ยน ใบหน้าดูสั้นลงในแนวตั้ง	มักเห็นชัดขึ้นตั้งแต่วัยกลางคนเป็นต้นไป

วิธีประเมินสาเหตุของปัญหาแก้มหย่อน กรอบหน้าไม่ชัด

แก้มหย่อน

แก้มมักเป็นจุดสังเกตแรกที่หลายคนเห็น เมื่อผิวเริ่มหย่อนคล้อย แก้มก็จะเริ่มหย่อนลงมา มีลักษณะแก้มลู่ลงจนมองดูเส้นกรอบหน้าไม่ชัดเจน มีเนื้อบริเวณหน้าแก้มตกลงมากองอยู่เหนือร่องแก้ม หรือห้อยลงมาบริเวณมุมปาก ทำให้ใบหน้าดูดุหรือดูมีอายุมากขึ้น

การประเมินเบื้องต้นด้วยการสัมผัส สามารถช่วยบ่งบอกถึงสาเหตุของปัญหาได้ ดังนี้

• การเสื่อมสภาพของคอลลาเจนและชั้น SMAS สังเกตได้จากการดึงผิวแล้วพบว่ามีความยืดย้วย และขาดความแน่นกระชับ
• น้ำหนักของไขมันที่ดึงรั้งผิวลงมา สังเกตได้จากการจับแล้วพบว่ามีก้อนไขมันหนา สามารถจับได้เต็มไม้เต็มมือ
• การสูญเสียวอลลุ่มในโครงสร้างชั้นลึก สังเกตได้จากลักษณะหน้าตอบ ขมับลึก แต่กลับมีเนื้อแก้มห้อยลงมาด้านล่าง

กรอบหน้าไม่ชัด

กรอบหน้าไม่ชัด คือ ลักษณะของใบหน้าที่มองไม่เห็นเส้นแบ่งระหว่างแนวขากรรไกรล่างและลำคอแล้ว มองดูแล้วคล้ายเชื่อมต่อเป็นผืนเดียวกัน ผู้ที่มีปัญหากรอบหน้าไม่ชัดมักจะสูญเสียมิติของใบหน้าในรูปหน้าด้านข้าง

การประเมินเบื้องต้นด้วยการสัมผัส สามารถช่วยบ่งบอกถึงสาเหตุของปัญหาได้ ดังนี้

• ความหย่อนคล้อยของผิวหนัง สังเกตได้จากการใช้นิ้วหยิบหรือดึงผิวบริเวณแนวขากรรไกรเบาๆ จะรู้สึกว่าผิวมีความบาง ยืดย้วย และตกลงมาบดบังโครงสร้างกระดูกแนวกราม
• การมีไขมันสะสม สังเกตได้จากการใช้มือจับหรือบีบเบาๆ บริเวณใต้คางแล้วพบว่ามีชั้นไขมันหนา จับได้เป็นก้อนเนื้อเต็มมือ หรือเมื่อก้มหน้าเล็กน้อย มีเนื้อเหนียงปลิ้นออกมาบดบังเส้นแบ่งระหว่างขากรรไกรกับลำคอ

โปรแกรมยกกระชับ สำหรับดูแลผิวหน้าหย่อนคล้อย

โปรแกรมยกกระชับแต่ละแบบให้ผลลัพธ์การดูแลผิวต่างกัน บางโปรแกรมเน้นเรื่องกระตุ้นผิวชั้นบน บางแบบเน้นทำงานในชั้นโครงสร้างลึก คลินิก Phuket Skin Center มีบริการดูแลและยกกระชับผิว ภูเก็ต ช่วยฟื้นฟูผิวให้กลับมาแน่นกระชับ แลดูมีวอลลุ่ม อิ่มฟู และแลดูมีมิติ

โปรแกรม Ultraformer MPT

เทคโนโลยีพลังงานคลื่นอัลตราซาวนด์แบบโฟกัส (Focused Ultrasound) ส่งพลังงานเข้าถึงชั้นเนื้อเยื่อ SMAS หรือ Superficial Musculo Aponeurotic System เมื่อพลังงานกระทบชั้นนี้ เนื้อเยื่อจะหดตัวลงพร้อมกับกระตุ้นกระบวนการฟื้นฟูผิวให้ทำงานอีกครั้ง ตัวเครื่องมีหัวปล่อยพลังงานหลายระดับความลึกให้เลือกตามจุดที่ต้องการดูแล ตั้งแต่ระดับผิวชั้นตื้นไปจนถึงระดับที่ลงลึกถึงชั้น SMAS 

เหมาะสำหรับดูแลปัญหาผิวหน้าหย่อนและกรอบหน้าไม่ชัดที่มาจากโครงสร้างผิวเสื่อมลง

โปรแกรม Volnewmer

เทคโนโลยีพลังงานคลื่นความถี่วิทยุแบบ Monopolar RF ส่งความร้อนเข้าสู่ชั้นผิวหนังที่อุดมไปด้วยเส้นใยคอลลาเจน กระตุ้นกระบวนการฟื้นฟูผิวจากภายใน ต่างจากการฉีดสารเติมเต็มตรงที่ไม่ได้เติมวัสดุเข้าไปในผิว แต่กระตุ้นให้เนื้อเยื่อของตัวเองฟื้นตัวขึ้นมาเอง ตัวเครื่องมีระบบประคบเย็นในตัวเพื่อลดความรู้สึกร้อนขณะทำ และมีหัวปล่อยพลังงาน 4 แบบให้เลือกตามบริเวณ ตั้งแต่รอบดวงตา ผิวหน้าโดยรวม ไปจนถึงลำตัว

เหมาะสำหรับดูแลปัญหาผิวแก้มตอบ ใต้ตาลึก หรือวอลลุ่มใต้ผิวที่ลดลง

สนใจดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ โปรแกรม Ultraformer MPT และ โปรแกรม Volnewmer

หน้าหย่อนคล้อยอาจดูเหมือนปัญหาผิวทั่วไปที่เกิดขึ้นได้ตามวัย แต่เบื้องหลังอาจมาหลายสาเหตุร่วมกัน ตั้งแต่ผิวขาดความยืดหยุ่น ไขมันสะสม วอลลุ่มผิวที่ลดลงจนถึงโครงกระดูกที่เปลี่ยนแปลงตามอายุ ผู้ที่สนใจยกกระชับผิวควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์ก่อน เพื่อรับคำแนะนำในการเลือกโปรแกรมที่ตรงกับสาเหตุของความหย่อนคล้อย และช่วยให้ผิวได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมยิ่งขึ้น

*อาการและผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล

*การตรวจรักษาหรือทำหัตถการมีความเสี่ยงของการไม่ได้ผลลัพธ์ หรืออาจเกิดอันตรายและเกิดผลข้างเคียงได้ ควรศึกษาข้อมูลและปรึกษาแพทย์ก่อนรับบริการ